Witold Zechenter “Uśmiechnij się”

Wydawcy:
Śródmiejski Ośrodek Kultury oraz vis-a-vis etiuda Kraków 2004zechenter

 

WITOLD ZECHENTER Poeta, prozaik, publicysta, autor kilkudziesięciu książek dla dzieci, tłumacz, twórca radiowych felietonów i słuchowisk -znany był przede wszystkim jako fraszkopisarz i parodysta, chociaż sam uważał się głównie za liryka.
Urodził się w Krakowie 29 grudnia 1904 roku, jako syn znanego krakowskiego dziennikarza i nowelisty, współzałoży-ciela pierwszego na ziemiach polskich Syndykatu Dziennikarzy, jeszcze przed I wojną światową, Edmunda Zechentera i Heleny z Klemensiewiczów. Po śmierci matki wychowywała go jej siostra, Teresa Klemensiewicz, publicystka i autorka opowiadań. Wyrastał więc w atmosferze literackiej, wśród ludzi tworzących kulturę ówczesnego Krakowa, do których należeli: Tadeusz Boy-Żeleński, Witold Noskowski, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Stanisław Mróz i wielu innych.
Studiował w Uniwersytecie Jagiellońskim na wydziale filozofii, był członkiem koła literackiego „Helion” a później „Litart”, biorąc niezwykle aktywny udział w spotkaniach literackich, jako ich organizator i uczestnik. W połowie 1927 roku wyjechał na dalsze studia do Paryża. Studiował literatury porównawcze na Sorbonie, utrzymując się z tłumaczeń (między innymi powieści Edgara Wallace’a, Maurice’a Leblanca, Thei von Harbou, Rudyarda Kiplinga) oraz korespondencji wysyłanych do Ilustrowanego Kuriera Codziennego. Po powrocie do Krakowa w 1932 roku pracował aż do wybuchu wojny w IKC.
Podczas okupacji był dwukrotnie aresztowany. Prowadził księgarnię „Czytelnik” przy ulicy Łobzowskiej 6 (do jego współpracowników należeli m.in.: Kornel Filipowicz, Ignacy Fik, Stanisław Czarniecki, późniejszy geolog).
Po wojnie był w grupie założycieli pierwszego krakowskiego pisma, wychodzącego zresztą do dziś: „Dziennika Polskiego”. Był też pomysłodawcą i redaktorem pierwszej popołudniówki, ukazującej się przez lata – „Echa Krakowa”. Wydawał swoje wiersze liryczne, satyry, fraszki i parodie literackie oraz książki dla dzieci i młodzieży. Pracował jako kierownik literacki Teatru Rozmaitości w Krakowie a także teatru w Bielsku-Białej, z którym z końcem lat czterdziestych wyjeżdżał do ówczesnej Czechosłowacji (w teatrze tym grywał wówczas ponad dziewięćdziesięcioletni Ludwik Solski). Przez długie lata był recenzentem teatralnym, a do końca życia felietonistą w radio.
Jego książka wspomnieniowa „Upływa szybko życie” jest żywą kroniką czasów sprzed pierwszej wojny, okresu dwudziestolecia międzywojennego, okupacyjnych pięciu lat i odradzania się Krakowa po wojnie. Witold Zechenter zmarł 28 kwietnia 1978 w rodzinnym mieście, w którym spędził prawie całe życie i któremu poświęcił wiele stron poważnych i żartobliwych, prozą i wierszem.

   Publikacje książkowe:

Ręka na sterze – poezje. Warszawa 1929 wyd. F. Hoesick
Niebieskie i złote – poezje. Poznań 1932 Biblioteka „Dwutygodnika Literackiego”
Linia prosta-poezje. Poznań 1932 Biblioteka „Dwutygodnika Literackiego”
Srebrny ekran wzywa – opowieść. Kraków 1936 „Pallas”
Inne chwile – poezje. Warszawa 1939 F. Hoesick
Guzy dla muzy – fraszki, satyry, parodie. Warszawa 1939 Książnica-Atlas
Bajdy krasnoludkowe – opowieść dla dzieci. Kraków 1942 S.A.Krzyżanowski
Strzępy okupacji (1939-1945) – poezje. Kraków 1945 S.A. Krzyżanowski
Wilk z partyzantki – opowieść. Kraków 1946 L.J. Jaroszewski
W babskim domku – powieść dla młodzieży. Kraków 1946 LJ. Jaroszewski
Bajki o matce – opowiadania dla dzieci. Kraków 1947 L.J. Jaroszewski
Opowieści ptaszęce – opowiadania dla dzieci. Kraków 1947 Biblos, Warszawa 1957 Liga Ochrony Przyrody
W krakowskiej legendzie – opowieść dla młodzieży. Kraków 1947 Biblos
W mojej razurze – satyry. Kraków l954 WL
Kraków Główny – proszę wysiadać – przewodnik. Warszawa 1957 Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne Parodie. Kraków 1957, 1960 WL Avaxara – powieść. Warszawa 1958 Iskry
Fraszki. Kraków 1962 WL
Z pegazem pod gazem – satyry. Kraków 1965 WL
Wiersze wybrane. Kraków 1967 WL
Trzecie parodie. Kraków 1969 WL
Drobiażdżki z przejażdżki – satyry. Kraków 1970 WL
Upływa szybko życie – wspomnienia. Kraków 1971, 1975 (wyd. popr. i uzupełn.) WL
Grymasy z komentarzem – satyry. Kraków 1973 WL
Gabinet uśmiechów – parodie. Warszawa 1975 Iskry
Godzina zmierzchu – poezje. Kraków 1976 WL
Nasze sny rzucają długie cienie – poezje. Kraków 1978 WL
Gra w otwarte żarty. Fraszki, satyry, humoreski. Kraków 1981 WL
Rozmowa z sobą – Układ wierszy i wspomnienie o Ojcu -Elżbieta Zechenter-Spławińska. Kraków 1993 Księgarnia Akademicka.