Marek Mariusz TYTKO – Amerykański ksiądz-poeta w krakowskim PSALM-ie

W niedzielny wieczór 23 czerwca 2013 r. miało miejsce w Krakowie niezwykłe wydarzenie literackie. Na zaproszenie dra Marka Mariusza Tytko (UJ) do krakowskiego Podziemnego Salonu Artystyczno-Literacko-Muzycznego (w skrócie-akronimie:  PSALM) przybył z USA ks. prof. Janusz Artur Ihnatowicz, nestor polskich poetów emigracyjnych, tłumaczy i krytyków literackich, emerytowany profesor Uniwersytetu w Houston.

Spotkanie odbyło się w sali przy parafii Matki Bożej Różańcowej na Piaskach nowych w Podgórzu Duchackim. W pierwszej części spotkania, przez około półtorej godziny autor czytał swoje wiersze wybrane z 9 tomików poetyckich. Twórca do każdego niemal przeczytanego wiersza dodawał krótki komentarz, przez co ubogacał konteksty kulturowe, charakterystyczne dla danego utworu. M. in. Czytał swoje słynne teksty Tryptyk rzymski, Tryptyk historii Bal na Antywawelu, Wigilia w Cochrane, Aviarium. Czyli o sobie samym do potomności oraz epigramaty (np. Epigramat o nadziei). Publiczność „psalmiczna”, która widziała już kilkudziesięciu twórców tu występujących, słuchała autora z USA w wielkim skupieniu,  żywo zainteresowana poezją. W drugiej części spotkania dr Marek Mariusz Tytko, zgodnie ze zwyczajem, przeprowadził wywiad z dostojnym gościem, z którego mogliśmy się dowiedzieć wielu ciekawych, nieznanych szczegółów. Janusz Artur Ihnatowicz (ur. W 1929 r. w Wilnie) opowiadał o sobie, o dramatycznych momentach w swoim życiu. Podczas okupacji mieszkał z matką w Częstochowie, gdzie uczestniczył w tajnych kompletach. Po II wojnie na wezwanie swego ojca – podpułkownika  Stanisława Ihnatowicza, żołnierza Armii Andersa, pozostawającego w Anglii, uciekł wraz z matką przez zieloną granicę (barką ze Szczecina po Odrze) do Berlina, skąd nielegalnie przez Meklemburg przedostał się do brytyjskiej strefy okupacyjnej Niemiec i przez Holandię do Anglii. Tam ukończył polską i angielską maturę (1948), następnie studiował filozofię w Uniwersytecie w Dublinie w Irlandii, który ukończył z tytułem bakałarza. Wyjechał do Kanady, skąd w 1958 r. wrócił do Polski, tu ukończył Wyższe Seminarium Duchowne w Kielcach (1962). Jeszcze jako kleryk tłumaczył konspiracyjnie dokumenty słynnego ks. Biskupa Czesława Kaczmarka odkłamujące sfingowane zarzuty kierowane wobec niego i jego współpracowników przez władze komunistyczne w latach 50. Stąd ks. Ihnatowiczowi komunistyczne służby przez dwa lata odmawiały paszportu (1964-1966) na wyjazd na studia do Rzymu. Ostatecznie MSW zgodziła się na paszport. Ks. Janusz znalazł się jednak nie w Rzymie, ale w Kanadzie, gdzie w Ottawie ukończył licencjat  typu rzymskiego (wyższy stopień niż magisterium) z teologii. W 1969 r. wyjechał do USA, gdzie został profesorem bazyliańskiego Uniwersytetu św. Tomasza z Akwinu w Houston i gdzie do dziś dnia mieszka (od 1997r. już jako profesor emerytowany). Ksiądz profesor żywo i barwnie opowiadał o poezji, perypetiach z cenzurą w PRL, która permanentnie skreślała jego nazwisko jako członka londyńskiej grupy „Kontynenty”.

Ani się obejrzeliśmy, a minęła godzina rozmowy. Wieczór zakończył się Apelem jasnogórskim i błogosławieństwem udzielonym publiczności przez ks. profesora Janusza Ihnatowicza, któremu towarzyszył ks. dr Stefan Radziszewski z Kielc, polonista i teolog, autor antologii „Poezja w sutannie”.

Zapraszamy na kolejny wieczór poetycki w niedzielę  29 IX 2013 r. o g. 19.00 do PSALMU przy Nowosądeckiej 41 na koncert poezji śpiewanej zespołu „Arete” z Poznania, który ma swoim koncie kilka udanych płyt poetycko-muzycznych. Kilku utworów poetyckich – śpiewanych przez „Arete” można posłuchać na YouTube.

 

Marek Mariusz Tytko

 

*PSALM jest projektem autorstwa dr Marka Mariusza Tytko. Miejsce pulsujące poezją działa przy parafii Matki Boskiej Różańcowej (ul. Nowosądecka 41) na Piaskach Wielkich, pod opieką proboszcza ks. Ireneusza Okarmusa (poeta, redaktor i asystent kościelny Gościa Niedzielnego). Pierwsze spotkanie odbyło się w lutym 2012 r. (dotychczas odbyło się już 22 spotkania)

Ks. prof. Janusz Artur Ihnatowicz (Houston, USA)

 

MŁODYM POETOM STARY PLEBAN

 

Kiedy, jak wy, byłem młody

też z pewnością wiedziałem

żem władcą dusz i sztuki kapłanem

o słowie jak miecz co objawia

tajemną wiedzę ludzkości skołowanej

 

lecz siedem tomów później

jak wasze niesprzedanych

zmalałem

zostawszy księdzem i dość mi

służyć nie moim słowem

i swoim milczeniem

MODLITWA WIECZORNA

 

daj mi gwiazdkę, co błyska u twego ramienia

albo nie: ciemnością mię uderz i mrokiem ocieniaj

i tak w łupinie blasku ukrytego ponieś mię

od cienia do cienia

aż się w dłoni twej w kroplę światła przemienię